చతుర్థ గుచ్ఛ సారాంశము

 చతుర్థ గుచ్ఛ  సారాంశము 

మదాలస బోధన - పిల్లల సన్యాసం

మదాలస గొప్ప జ్ఞాని. ఆమె తన పిల్లలకు జోలపాటల ద్వారా వేదాంతాన్ని బోధించేది. "ఈ ప్రపంచం కేవలం పేర్లు, రూపాల కలయిక మాత్రమే. మన శరీరం పంచభూతాలతో తయారైంది. కానీ, ఆత్మ వీటన్నింటికీ అతీతమైనది, ఎప్పుడూ పవిత్రమైనది. శరీరానికి పెరగడం, తరిగిపోవడం వంటి మార్పులు ఉంటాయి కానీ, ఆత్మకు అవి ఉండవు. మనిషికి కలిగే దుఃఖం కేవలం అజ్ఞానం వల్ల వచ్చేదే" అని ఆమె నేర్పింది. ఈ బోధనల వల్ల ఆమె మొదటి ముగ్గురు కొడుకులు జ్ఞానులై, సంసారాన్ని వదిలి అడవులకు వెళ్లిపోయారు.

రాజ్యం కోసం అలర్కుని మార్పు

నాలుగో కొడుకు అలర్కుడికి కూడా మదాలస ఇలాగే జ్ఞానబోధ చేస్తూ ఉండగా, ఆమె భర్త (రాజు) అడ్డుకున్నాడు. "అందరినీ సన్యాసులుగా మార్చేస్తే రాజ్యాన్ని పాలించేది ఎవరు? కనీసం వీడికైనా రాజధర్మాలు నేర్పించు" అని కోరాడు. భర్త కోరిక మేరకు మదాలస అలర్కుడికి రాజ్యపాలన, నీతి శాస్త్రాలను బోధించింది.

పేరులోని అంతరార్థం

ఒకసారి రాజు ఆమెను "అలర్కుడు అనే పేరుకు అర్థం ఏమిటి?" అని అడిగాడు. దానికి మదాలస స్పందిస్తూ.. "విక్రాంతుడు, సుబాహువు వంటి పేర్లు శరీరానికా లేక ఆత్మకా? ఆత్మకు పేర్లు ఉండవు. కేవలం పిలవడానికి మాత్రమే పేర్లు పెట్టుకుంటాం. 'అలర్కుడు' అంటే పిచ్చికుక్క అని అర్థం ఉన్నప్పటికీ, తత్వశాస్త్రం ప్రకారం పేర్లన్నీ ఊహించుకున్నవే (కల్పితాలే)" అని వివరించింది.

తల్లి ఇచ్చిన ఉంగరం - అలర్కుడి కష్టం

అలర్కుడికి పట్టాభిషేకం చేసి, మదాలస తన భర్తతో కలిసి తపస్సు కోసం అడవికి వెళ్ళింది. వెళ్లే ముందు అలర్కుడికి ఒక ఉంగరం ఇచ్చి, "నీకు ఎప్పుడైనా కష్టం వస్తే ఇందులో ఉన్న అక్షరాలను చదువుకో, నీ సమస్య తీరుతుంది" అని చెప్పింది.

కొంతకాలానికి అలర్కుడి అన్న సుబాహువు, తన తమ్ముడు కేవలం భోగాలలో మునిగిపోయాడని బాధపడ్డాడు. తమ్ముడికి వైరాగ్యం కలగాలంటే కష్టం రావాలని భావించి, కాశీరాజు సాయంతో అలర్కుడిపై యుద్ధం ప్రకటించాడు. యుద్ధంలో ఓడిపోయిన అలర్కుడు బాధతో ఇంటికి వచ్చి, తల్లి ఇచ్చిన ఉంగరాన్ని చూశాడు. అందులో "సజ్జన సాంగత్యం (మంచి వారితో స్నేహం) చేయి" అనే సందేశం ఉంది. ఆ మాటల సారాంశాన్ని గ్రహించిన అలర్కుడు, దత్తాత్రేయ స్వామిని ఆశ్రయించి తన బాధను చెప్పుకున్నాడు.

దత్తాత్రేయుని బోధన:

దుఃఖంతో వచ్చిన అలర్కుడిని చూసి దత్తాత్రేయ స్వామి ఇలా ప్రశ్నించారు: "ఓరీ! నీకు అసలు దుఃఖం ఎందుకు కలుగుతోంది? నువ్వు ఎవరు? ఈ దుఃఖం నీ శరీరానికా? నీ అవయవాలకా? లేక నీలోని ఆత్మకా? ఒకే ఆకాశం వేర్వేరు కుండలలో ఉన్నప్పుడు వేరువేరుగా అనిపించినట్లే, ఆత్మ కూడా శరీరాల బట్టి వేరుగా కనిపిస్తుంది కానీ సత్యం ఒక్కటే. 'నాది' (మమ) అనుకుంటేనే సంసార బంధం ఏర్పడుతుంది, 'నాది కాదు' (నమమ) అనుకుంటే అసలు సంసారమే ఉండదు. అజ్ఞానం వల్లే దుఃఖం వస్తుంది." ఇలా ఆత్మజ్ఞానాన్ని బోధించి, అది స్థిరపడటం కోసం అలర్కుడికి యోగశాస్త్రాన్ని కూడా నేర్పారు.

అలర్కుడి మార్పు - రాజ్య త్యాగం:

దత్తాత్రేయుని బోధనలతో అలర్కుడు చాలా తక్కువ సమయంలోనే గొప్ప జ్ఞాని అయ్యాడు. మరుసటి రోజు అతను యుద్ధానికి వెళ్లకుండా, తన రాజ్యాన్ని తన అన్న సుబాహువుకు, కాశీరాజుకు అప్పగించేశాడు. నిజానికి సుబాహువు యుద్ధానికి వచ్చింది రాజ్యం కోసం కాదు, తన తమ్ముడికి జ్ఞానోదయం కలిగించడం కోసమే. తమ్ముడు జ్ఞాని అయినందుకు సంతోషించి, సుబాహువు తన వంతు రాజ్యాన్ని కాశీరాజుకు ఇచ్చేశాడు. వీరిద్దరి వైరాగ్యాన్ని చూసి కాశీరాజు కూడా ప్రభావితుడై విరక్తిని పొందాడు.

అలర్కుడి ఆత్మానందం:

చివరికి అలర్కుడు రాజ్యాన్ని తన పిల్లలకు ఇచ్చి, పరమానందంతో ఇలా పాడుకున్నాడు: "నా కంటే సుఖవంతులు ఎవరున్నారు? నిజమైన మోక్ష సుఖాన్ని వదిలేసి, ప్రజలు అశాశ్వతమైన సంసార సుఖాల కోసం పడి దుఃఖిస్తున్నారు. దేశ కాలాలకు అతీతమైన, సచ్చిదానంద స్వరూపమైన ఆ పరబ్రహ్మను నేనే!" అని తన అనుభవాన్ని చాటాడు. మంచి వారి సాంగత్యం వల్ల, దత్తాత్రేయుని బోధన వల్ల అలర్కుడు ధన్యుడయ్యాడు.

ముగింపు:

ఈ అలర్కుడి కథను, దత్తాత్రేయుని మహిమను సుమతి తన తండ్రికి వివరించాడు. ఈ బోధనలు విన్న సుమతి తండ్రి కూడా సంసారంపై విరక్తి చెంది, సన్యాసం స్వీకరించి ఆత్మనిష్ఠతో ముక్తిని పొందాడు. తండ్రికి జ్ఞానబోధ చేసిన సుమతి కూడా ధన్యుడయ్యాడు.