మొదటి గుచ్ఛము - సారాంశం

 శ్రీదత్తాత్రేయుని అనుగ్రహముతో , బ్రహ్మశ్రీ తాడేపల్లి రాఘవ నారాయణశాస్త్రి గారి దివ్యాశిషములతో వారు రచించిన మహిమాన్వితమయిన శ్రీ దత్త భాగవతములోని మొదటి రెండు ఆశ్వాసాలలోని ప్రతి పద్యానికి ప్రతిపదార్థం, తాత్పర్యం, విశేషాలు పూర్తయ్యాయి. మూడవ ఆశ్వాసము యొక్క ప్రతిపదార్థం, తాత్పర్యం, విశేషాలు మొదలుపెట్టబోయే ముందు , ఇంతవరకు రాఘవ నారాయణశాస్త్రి గారి శ్రీ దత్త భాగవతము చదవని వారి కొరకు మొదటి, రెండు ఆశ్వాసాల కథా సారాంశాన్ని సంగ్రహంగా అందచేస్తున్నాను.

బ్రహ్మశ్రీ తాడేపల్లి రాఘవ నారాయణశాస్త్రి గారు రచించిన శ్రీ దత్త భాగవతము మొదటి గుచ్ఛము - సారాంశం

ఒకప్పుడు నైమిశారణ్యంలో నివసించే శౌనకాది మహర్షులు తమ రోజువారీ పనులు, పూజలు ముగించుకున్నాక, చిత్తవృత్తులను ఆపుకొని, కదలిక లేని మనస్సుతో 'సకల కారణాలకు కారణమైన ఆ తత్త్వం' గురించి ఆలోచిస్తున్నారు.

అదే సమయంలో, కోటి సూర్యుల కాంతితో సమానమైన ఒక మహా తేజస్సును వారు చూశారు. ఆ కాంతిని చూడలేక మునులు, "స్వామీ, దురదృష్టవంతులకు దొరకని నిధి వలె, మాకు ధ్యానంలో కనిపించినా, కళ్లతో చూసేందుకు వీలు కావట్లేదు. మా ప్రార్థన వినండి. మాయ అనే వస్త్రాన్ని తొలగించి, అచ్యుతుడవైన నీ దర్శన భాగ్యాన్ని మాకు కలుగజేయండి" అని వేడుకున్నారు.

ఆ తేజస్సు నుండి, "మునులారా! ఇప్పుడు కళ్ళు తెరిచి చూడండి. మీకు దర్శనం ఇవ్వడానికి వచ్చాను" అని ఒక మాట వినిపించింది.

వెంటనే మునులు త్రిమూర్త్యాత్మకమైన దత్తదేవుని చూశారు. ఆయన చందనాన్ని పూసుకుని, నాలుగు చేతులతో, దండము, కమండలం ధరించి, బంగారు యజ్ఞోపవీతంతో, శంఖము, చక్రము, గద వంటి ఆయుధాలు ధరించిన విష్ణువు రూపంలో ఒకసారి, మూడు కళ్ళు, త్రిశూలం ధరించిన మహేశ్వరుని రూపంలో మరొకసారి వారికి దర్శనం ఇచ్చాడు.

మునులు ఆ స్వామికి షోడశోపచార పూజలు చేసి, స్తుతించారు. "నీవు కారణం లేని వాడివి (నిష్కారణుడు), కారణాలకే కారణమైనవాడివి. యోగులకు పరమాత్మగా, సాంఖ్యులకు ప్రకృతి పురుషులుగా, వేదాంతులకు పరబ్రహ్మముగా, మీమాంసకులకు కర్మ-ధర్మ స్వరూపంగా, బౌద్ధులకు విజ్ఞానమయుడిగా - నీవు ఒక్కడివే అయినా, ఆయా మతాల వారికి ఆయా విధంగా కనిపిస్తావు. ఎవరెలా భజిస్తే ఆ విధంగా దర్శనం ఇస్తావు. కాళ్ళు, చేతులు లేకున్నా పరిగెత్తి గ్రహించగలవు, కళ్ళు లేకున్నా చూడగలవు, చెవులు లేకున్నా వినగలవు. నీకంటే గొప్ప జ్ఞాని మరొకరు లేరు. జీవులకు సంజీవినివి, జ్యోతులకు జ్యోతివి. నీ నామాన్ని మాకు అనుగ్రహించు" అని వేడుకున్నారు.

అప్పుడు ఆ దేవుడు, "మునులారా! నా నామరూపాలు అనంతాలు. నేను తత్త్వాన్ని తెలుసుకోవడానికి ముఖ్య సాధనమైన యోగాన్ని ఉపదేశించడానికి, అత్రి, అనసూయలకు పుత్రుడైన దత్తదేవుడను అనే పేరుతో అవతరించాను. నా తత్త్వాన్ని ఈ సూతుడు వివరించగలడు" అని చెప్పి అదృశ్యమయ్యాడు.

ఇంతలో శౌనకాదుల శిష్యులు అడవి నుండి కట్టెలు, దర్భలు, పండ్లు, పువ్వులు మొదలైన వాటితో ఆశ్రమానికి తిరిగి వచ్చారు. మునులు తమకు కలిగిన దత్తప్రభువు సాక్షాత్కారాన్ని శిష్యులకు వివరించారు. ఆ స్వామి విశ్వరూపాన్ని చూడలేకపోయామే అని శిష్యులు చాలా బాధపడ్డారు. మునులు వారిని ఓదార్చారు. శిష్యులు గురువులతో, "ఆ స్వామి రాక వలనే కాబోలు, ఈ రోజు అడవి అంతా అడ్డంకులు లేకుండా, అనేక రకాల పువ్వులు, పండ్లతో నిండి, కొత్తగా వింతగా కనిపిస్తోంది" అని చెప్పారు.

మునులు శిష్యులతో కలిసి ఆ దత్తదేవుని గొప్ప లీలలను వినడం కోసం సూతుడి వద్దకు వెళ్లారు. మునులు సూతుడిని ఇలా అడిగారు:

1. ఆ స్వామికి 'దత్తుడు' అనే పేరు ఎలా వచ్చింది?

2. ఆ దేవునికి బాలుడు, పిచ్చివాడు, జడుడు, పిశాచం వంటి లీలలు ఎలా సరిపోతాయి?

3. ఆ స్వామి భక్తుల కథలు ఎలాంటివి?

4. యోగాన్ని ఉపదేశించడానికి అవతరించిన ఆయన ఏ యోగతత్త్వాన్ని ఉపదేశించాడు?

5. లోకానికి మేలు చేయడం కోసం ఆయన చేసిన పనులేమిటి? వీటిని వివరించండి.

సూతుడు, ఆకాశంలో పక్షులు తమ శక్తి కొలది ఎంతవరకు ఎగురగలవో, అలాగే తన శక్తి కొలది ఆ దత్త మాహాత్మ్యాన్ని వివరిస్తానని చెప్పి, నరనారాయణులకు, మనసులోని మాలిన్యాన్ని పోగొట్టే గంగకు, సరస్వతికి, వ్యాసునికి, గణపతికి, గురువులకు, మునులకు నమస్కరించాడు. దత్తదేవుని ధ్యానించాడు. మానసంలో స్వామిని దర్శించుకుని ఇలా స్తుతించాడు: "నీవు శివ, విష్ణు స్వరూపుడవు, జ్ఞానివి. చేతులు లేని కార్తవీర్యునికి వెయ్యి చేతులు ఇచ్చి, ఏడు ద్వీపాలకు అధికారాన్ని ఇచ్చావు. అలర్కుని, యదువును, ప్రహ్లాదుని, ఇంద్రాదులను కాపాడి, విముక్తి మార్గాన్ని ఉపదేశించినవాడివి. నీ పాదాలను కడిగిన నీటి బిందువే గంగ. నీవు ద్వైతము (రెండు అనే భావన) లేనివాడివి" అని స్తుతించాడు.

స్వామి మళ్లీ దర్శనమిచ్చి, "ఓయీ, ఈ మునులకు నా అవతారమును వివరించు" అని సూతుడికి ఆజ్ఞ ఇచ్చి అదృశ్యుడయ్యాడు.

సూతుడు ఈ విధంగా దత్తాత్రేయుని అనుగ్రహం పొంది, దత్త మాహాత్మ్యంలో శ్లోకం గాని, శ్లోకంలో సగం గాని, ఒక్క అక్షరం గాని చదివే లేదా వినే మహాత్ములకు ఇది కొంగుబంగారం వంటిదని, ఏడు వారాలు పఠిస్తే కష్టాలు తొలగి, అన్ని కోరికలు నెరవేరుతాయని ఫలశ్రుతిని (ఫలితాన్ని) చెప్పి, "గురుశిష్య సంవాద రూపంలో ఉన్న దత్త కథను వినండి" అన్నాడు.

మునులు, "గురువు, శిష్యుడు" అనే పదాలకు అర్థం చెప్పమని అడిగారు. సూతుడు ఇలా చెప్పాడు:

పూర్వం బ్రహ్మదేవుడు నాలుగు వర్ణాలను, నాలుగు ఆశ్రమాలను, నాలుగు యుగాల ధర్మాలను సృజించాడు. కాలానికి అనుగుణంగా కలియుగంలో ధర్మ మర్యాదను నిలపడం కోసం కలిపురుషుడిని కూడా సృజించాడు. ఆ కలిపురుషుడు మిక్కిలి క్రూరుడు. పిశాచం వంటి ముఖంతో, ఏడుస్తూ, అసహ్యం పుట్టిస్తూ, ఒక చేతిలో మగ చిహ్నాన్ని, మరొక చేతిలో నాలుకను పట్టుకొని, దిగంబరుడై (వస్త్రాలు లేకుండా) ఒకసారి నవ్వుతూ బ్రహ్మ ఎదుట నిలబడ్డాడు.

బ్రహ్మ, "ఓరి దుష్టుడా! నీవు నా ఆజ్ఞ ప్రకారం భూమికి వెళ్లి వర్ణాశ్రమ ధర్మాలను పాటించేలా చెయ్యి" అని చెప్పాడు.

కలి ప్రశ్నిస్తూ, "స్వామీ! పేనుకు పెత్తనం ఇచ్చినట్లు నాకు ఈ ఆజ్ఞ ఎందుకు? ప్రజలకు సర్వనాశనం కలుగుతుంది. ధార్మికులు, గురుభక్తి కలవారు మొదలైన వారందరూ నాకు శత్రువులు. అటువంటప్పుడు నేను ఎలా ఉండగలను?" అని అడిగాడు.

బ్రహ్మ, "ఓయీ, నీవు కాలంలో ఉన్న మాలిన్యం వంటివాడివి (కలిమలం). మాలిన్యానికి శుద్ధి లేనట్లే నీకు శుద్ధి ఉండదు. నీ ఇష్టం వచ్చినట్లు భూమిపై తిరుగు. అయితే, గురుభక్తి తత్పరుల వద్దకు మాత్రం వెళ్ళకు" అని ఆజ్ఞ ఇచ్చాడు.

"స్వామీ, 'గురువు', 'శిష్యుడు' అనే పదాలకు అర్థం వివరించండి" అని కలి అడగగా, బ్రహ్మ ఇలా చెప్పాడు: "గురు శబ్దం బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరుల స్వరూపం. గురుశిష్యుల మధ్య సంభాషణలో ఈ పదాలకు అర్థం తెలుస్తుంది" అని బ్రహ్మ చెప్పడం మొదలుపెట్టాడు.

గోదావరి నది ఒడ్డున వేదధర్ముడు అనే గురువు ఉన్నాడు. ఆయన శిష్యులలో దీపకుడు ఉత్తముడు. ఒకసారి దీపకుడు తన గురువును గురించి 'గురు' శబ్దానికి అర్థం చెప్పమని ప్రార్థించాడు. వేదధర్ముడు ఇలా చెప్పాడు:

"గ కారం గణేశ బీజము; ఆ తరువాత ఉ కారం విష్ణువును తెలిపేది; రేఫము (ర కారం) అగ్ని బీజము, అది అశుభాలను నాశనం చేసేది. ఈ విధంగా 'గురు' శబ్దానికి అర్థం - అన్ని సిద్ధులను ఇచ్చేవాడు, అశుభాలను నాశనం చేసేవాడు అయిన అచ్యుతుడే (విష్ణువు). ఇంకా, హితము (మంచి) చెప్పేవాడు కాబట్టి గురువు అనే పదం తల్లి, తండ్రి, అత్త, మామ, పినతండ్రి, పెదతండ్రి, అన్న - ఇలా అందరి విషయంలో వర్తిస్తుంది. అయితే, వేదాంతాన్ని బోధించినవాడు మహాగురువు అవుతాడు."

బ్రహ్మనిష్ఠుడైన ఆ శ్రోత్రియ గురువు తన శిష్యుడికి, పూర్వం వారు గురుశుశ్రూష చేసిన విధానాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ ఇలా అన్నాడు: "శ్రీదామా! మన గురుభార్య సమిధలు, దర్భలు, పండ్లు, పువ్వుల కోసం అడవికి పంపింది. మార్గమధ్యంలో గాలివాన వచ్చి, దారి తెలియక రాత్రంతా చలితో, వాననీటిలో కష్టపడ్డాం. తెల్లవారిన తరువాత శిష్యులపై వాత్సల్యం ఉన్న గురువు మనల్ని వెతుకుతూ వచ్చి, మనకు అన్ని సిద్ధులను, ఆధ్యాత్మిక విద్యను అనుగ్రహించాడు. కనుక గురు సేవ చేసేవానికి అంతా సిద్ధిస్తుంది" అని చిన్ననాటి కథను గుర్తు చేసి, గురువు లేకపోతే ఎంతటి ప్రతిభావంతుడికైనా ఏదీ సిద్ధించదని అన్నాడు.

కొంత కాలానికి వేదధర్ముడు కొంత ప్రారబ్ధ కర్మను అనుభవించవలసి వచ్చింది. కాశీ నగరంలో ఉంటే తక్కువ కాలంలోనే అది తీరిపోతుందని, కాశీకి బయలుదేరాడు. గురుసేవా పరుడైన దీపకుడు గురువు వెంటే వెళ్లాడు. దీపకుడు కాశీ మహిమ గురించి అడిగాడు. గురువు, "ఆరుగురిని సేవించిన వానికి ఆరు ఇంద్రియాలపై విజయం కలిగి, షడంగ యోగం (ఆరు భాగాల యోగం) ద్వారా తరించగలడు" అని చెప్పాడు. ఆ ఆరుగురు: 1. విశాలాక్షి, 2. విశ్వేశ్వరుడు, 3. గంగ, 4. భైరవుడు, 5. ఢుంఢి (వినాయకుడు), 6. దండపాణి.

ఇంతలోనే వేదధర్మునికి ప్రారబ్ధం వలన కుష్ఠురోగం, అంధత్వం (గ్రుడ్డితనం) సంభవించాయి. రోగాల వల్ల సహనం, వాత్సల్యం పోయి, కోపంగా ఉండే గురువుకు దీపకుడు రాత్రింబవళ్లు ఏ మాత్రం అజాగ్రత్త లేకుండా సేవ చేశాడు. గురువు తిట్టినా, కొట్టినా చలించక, గురువు రుచికి, వంటకాలకు అనుగుణంగా భిక్షాటన చేసి తెచ్చిన ఆహారాన్నిచ్చి సేవ చేశాడు.

ఒకసారి శివుడు వరం కోరుకొమ్మని అడిగినా, దీపకుడు కోరుకోలేదు. తన గురువు ప్రారబ్ధాన్ని పోగొట్టమని కూడా ప్రార్థించవద్దని గురువు చెప్పగా, అలాగే మానుకున్నాడు. "ఇప్పుడు ఈ ప్రారబ్ధాన్ని అనుభవించకపోతే మరో జన్మ ఎత్తవలసి వస్తుంది" అని గురువు చెప్పగా, దీపకుడు అలాగే గురు శుశ్రూష చేస్తూ ఉన్నాడు.

శివుడి ద్వారా దీపకుని గురుభక్తి గురించి విని, మాధవుడు (విష్ణువు) స్వయంగా వరం ఇవ్వడానికి వచ్చాడు. అప్పుడు కూడా దీపకుడు ఏమీ కోరక, గురువు గొప్పతనం గురించి అడిగి తెలుసుకొని యథావిధిగా గురు సేవ చేశాడు. మాధవుడు కూడా అతని భక్తికి మెచ్చి అదృశ్యుడయ్యాడు.

గురువు ఈ విధంగా ఇరవై ఒక్క సంవత్సరాలు ప్రారబ్ధాన్ని అనుభవించగా, అది నశించింది. వేదధర్ముడు మునుపటిలాగా రోగాలు లేకుండా ప్రకాశించి, తనకు సేవ చేసిన దీపకుని మెచ్చుకుని వరం కోరుకొమ్మని అడిగాడు. దీపకుడు అప్పుడు దత్తదేవుని మాహాత్మ్యాన్ని వివరించమని కోరాడు. ఆ ప్రశ్నకు రెట్టింపు సంతోషించి, ప్రేమతో శ్రీ దత్తదేవుని చరిత్రను సవిస్తరంగా శిష్యుడికి చెప్పడం మొదలుపెట్టాడు.

దత్త భాగవతంలో ఈ గురుశిష్య సంవాదానికి కొనసాగింపుగా, దత్తాత్రేయుని మాహాత్మ్యం వేదధర్ముడు దీపకుడికి వివరించడం మొదలుపెడతారు.